علت تاخیر چند روزه در تدفین پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم

در باره روز دفن پیامبر(ص)اختلاف است ؛ ظاهر عبارت شيخ مفيد اين است كه دفن‏ پيامبر (ص) در همان روزى بود كه وفات يافته بود.

ابن هشام روايت كرده است كه آن حضرت (ص) روز دوشنبه درگذشت و روز سه شنبه غسل داده شد و روز چهارشنبه، شبانه، به خاك سپرده شد. ابن سعد نيز مثل همين روايت را نقل كرده جز قسمت غسل در روز سه‏شنبه. همچنين روايت كرده‏اند كه آن حضرت در روز دوشنبه هنگام غروب جان داد و در تاريكى به خاك سپرده شد و جز نزديكانش عهده‏دار كار او نشدند و در روايتى است كه پيغمبر (ص) در سحرگاه شب چهارشنبه به خاك سپرده شد و در روايت ديگرى است كه آن حضرت روز دوشنبه هنگام غروب خورشيد از دنيا رفت و روز سه شنبه هنگام غروب به خاك سپرده شد. شايد اين روايت با آن چه نقل كرده‏اند مبنى بر اين كه آن حضرت را يك شبانه روز پس از وفاتش رها كردند موافق باشد. روايت ابن هشام هم كه گفته است آن حضرت روز دوشنبه رحلت کرد و روز سه شنبه به خاك سپرده شد؛ نيز روايت شده است كه آن حضرت روز دوشنبه هنگام غروب بدرود حيات گفت و روز چهارشنبه به خاك سپرده شد؛ اين سخن با دفن آن حضرت در شب چهار شنبه منافات‏ دارد؛ شيخ مفيد همچنين گويد: اكثر مسلمانان چون ديدند على به كار دفن‏ پيامبر مشغول است و بنى هاشم نيز به خاطر رحلت رسول خدا به مصيبت گرفتار آمده‏اند از فرصت استفاده كردند و براى به دست آوردن خلافت پيامبر پيشى گرفتند زيرا انصار در ميان خود دو دسته شدند و طلقا (آزادشدگان) و مؤلفه قلوبهم نمى‏خواستند مسئله تعيين جانشينى رسول خدا تا زمانى‏كه بنى هاشم از كار كفن ‏و دفن پيامبر فراغ يابند به تأخير افتد. اين مطلب همچنين از روايتى كه طبرى در احتجاج نقل كرده فهميده مى‏شود. وى اين روايت را مانند روايت ابن قتيبه ذكر كرده اما عبارت طبرى روشن‏تر است. وى نوشته: گروه انصار و عده‏اى از حاضران كه جزو انصار نبودند بيعت كردند در حالى‏كه على بن ابيطالب به كفن‏ و دفن پيامبر(ص) مشغول بود. چون وى از اين‏ جنازه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله را به عهده بگيرند [و چون همه آنها از مهاجران بودند] انصار (مسلمانان مدينه) از بيرون خانه فرياد زدند: اى على! ما خدا را امروز به ياد تو مى‏آوريم كه نگذارى حقّ ما از ميان برود، از ما نيز مردى را وارد قبر كن، تا ما نيز در فضيلت دفن‏ پيامبر صلّى اللّه عليه و آله بهره‏مند گرديم.[1]
با توجه به اختلاف گزارشها درباره ی روز دفن پیامبر (ص) تاخیر سه روز مسلم نیست؛ درصورت وقوع چنین رويدادی می توان دلایلی برای آن ذکر کرد:
1- اقامه نماز برپیکرآن حضرت توسط تمام مسلمانان زن ومرد
2- پراکنده شدن انصار ومهاجرین وتنها ماندن امیرمومنان علی(ع) وبنی هاشم در دفن پیامبر(ص)
3- داستان شوم سقیفه مهم ترین دلیلی است که می تواند موید برتاخیر در دفن باشد که مردم از دفن غفلت ورزیده ودر آنجا تجمع کردند.

------------------------------
[1] . الأنوار البهية ،صص:48- 47
--انديشه قم--